Hüseyin AKGÜN

Zengin olmak başka şeydir, bir şehri ya da ilçeyi yönetmek bambaşka bir şey.

İş dünyasında başarılı olmuş, büyük bir servete ulaşmış, yüzlerce hatta binlerce kişiye istihdam sağlayan bir iş insanı elbette önemlidir. Üretir, yatırım yapar, risk alır, büyür, kazanır ve ülke ekonomisine katkı sunar.

Ama belediye başkanlığı bununla aynı şey değildir.

Bir iş insanı kendi şirketini, kendi sermayesini ve kendi yatırımlarını yönetir. Belediye başkanı ise kendisine ait olmayan bir bütçeyi, vatandaşın vergileriyle ve kamunun kaynaklarıyla oluşan bir yapıyı yönetir.

Bence aradaki en önemli fark tam olarak burada başlıyor.

Bir iş insanı yatırım yaparken öncelikle şirketinin geleceğini düşünür. Kâr eder mi, zarar eder mi, yatırım büyür mü, pazar genişler mi? Bunlar ticaretin doğal sorularıdır.

Belediye başkanı ise karar verirken sadece ekonomik kazancı düşünemez.

Bir mahallede yaşayan emeklinin derdini de düşünmek zorundadır, sabah işe yetişmeye çalışan vatandaşın ulaşım sorununu da. Çocuğunu parka götürecek annenin ihtiyacını, esnafın sorunlarını, gencin sosyal alan beklentisini, engelli vatandaşın erişilebilirlik sorununu da görmek zorundadır.

Çünkü belediye başkanı yalnızca kendisine oy verenlerin değil, göreve geldiği ilçede ya da şehirde yaşayan herkesin belediye başkanıdır.

İş insanı kendi parasını kullanır.

Belediye başkanı ise kamu kaynağını kullanır.

Bu ikisinin arasında çok ciddi bir fark vardır.

Kendi paranızla yanlış yatırım yaparsanız bunun bedelini siz ödersiniz. Şirketiniz zarar eder, yatırımınız değer kaybeder veya ticari olarak yanlış bir karar vermiş olursunuz.

Ama kamu kaynağını yanlış kullanırsanız bunun bedelini vatandaş öder.

İşte bu yüzden belediye başkanlığı sadece yönetmek değildir. Aynı zamanda büyük bir sorumluluk, vicdan, adalet ve hesap verme makamıdır.

Belediye başkanının önünde çok daha farklı bir tablo vardır.

Yol, altyapı, temizlik, çevre, parklar, sosyal hizmetler, imar, zabıta, kültür, spor, kent düzeni ve vatandaşın günlük yaşamına dokunan onlarca başlık belediye yönetiminin sorumluluk alanına girer.

Burada mesele yalnızca proje yapmak da değildir.

Bir belediye çok para harcayabilir. Çok sayıda bina yapabilir. Büyük açılışlar gerçekleştirebilir. Reklamını iyi yapabilir.

Ama asıl soru şudur:

Vatandaşın hayatı gerçekten kolaylaştı mı?

İnsanlar yaşadığı mahallede kendisini daha huzurlu hissediyor mu?

Esnafın işi kolaylaştı mı?

Gençler için yaşam alanları oluştu mu?

Dar gelirli vatandaş belediyenin desteğini yanında hissedebiliyor mu?

Şehrin sorunları gerçekten çözülüyor mu?

Bana göre belediyeciliğin ölçüsü budur.

İş dünyasında başarı çoğu zaman şirketin cirosuyla, büyüklüğüyle, kârlılığıyla veya yatırımlarının değeriyle ölçülür.

Belediye başkanlığında ise ölçü banka hesabı değildir.

Ölçü vatandaşın hayatıdır.

Bir başka önemli konu da güç meselesidir.

Çok zengin bir insan ekonomik olarak çok güçlü olabilir. Büyük şirketleri, önemli yatırımları ve ciddi bir çevresi olabilir.

Ama ekonomik güç ile kamusal yetki aynı şey değildir.

Belediye başkanı bir imza attığında bazen bir mahallenin geleceğini etkiler.

Alınan bir imar kararı binlerce insanı ilgilendirebilir.

Yapılan bir ihale milyonlarca liralık kamu kaynağının kullanımını belirleyebilir.

Bir yatırım kararı şehrin onlarca yıllık geleceğini değiştirebilir.

Bu nedenle belediye başkanlığı makamında bulunan kişinin “Ben yaptım oldu” anlayışıyla hareket etmemesi gerekir.

Çünkü orada kullanılan yetki kişinin kendi gücü değildir.

O yetki vatandaşın verdiği emanettir.

Belediye başkanlarının iş dünyasıyla ilişkisi de bu noktada önem kazanıyor.

Elbette belediye başkanı iş insanlarıyla görüşecek. Yatırımcılarla bir araya gelecek. Esnafla, sanayiciyle, iş dünyasının temsilcileriyle iletişim kuracak.

Bunda yanlış olan hiçbir şey yok.

Tam tersine bir şehrin gelişmesi için kamu ile özel sektörün iletişim içerisinde olması gerekir.

Ama çizginin çok net olması gerekir.

Bir belediye başkanı bir iş insanıyla yakın olduğu için ona ayrıcalık sağlayamaz.

Bir şirket güçlü olduğu için diğerlerinden farklı muamele göremez.

İmar kararlarında, ruhsatlarda, ihalelerde veya belediyeyle kurulan ticari ilişkilerde esas olan kişisel yakınlık değil hukuk olmalıdır.

Kamu yararı her şeyin önünde gelmelidir.

Çünkü belediye başkanlığı makamının en önemli sermayesi paradır diyemeyiz.

En önemli sermayesi güvendir.

Vatandaş belediye başkanına güvenmiyorsa yapılan yolun, parkın, binanın veya projenin tek başına yeterli olduğunu düşünmüyorum.

Şeffaflık burada çok önemlidir.

Vatandaş belediyenin parasının nereye harcandığını bilmeli.

Bir proje neden yapıldı, kaça yapıldı, kime ihale edildi, şehre ne kazandırdı; bunların hesabı verilebilmelidir.

Bir şirketin sahibi parasının hesabını kendisine verir.

Belediye başkanı ise vatandaşın parasının hesabını vatandaşa vermek zorundadır.

Benim açımdan iki makam arasındaki en temel ayrım budur.

Birinde ekonomik güç vardır.

Diğerinde kamu adına kullanılan yetki vardır.

Birinde sermaye size aittir.

Diğerinde kaynak milletindir.

Birinde başarı kazançla ölçülebilir.

Diğerinde ise vatandaşın memnuniyetiyle, adaletle, hizmetle ve bırakılan eserle ölçülmelidir.

Zengin olmak insana birçok imkân sağlayabilir.

Ama belediye başkanı olmak zengin olmaktan çok daha farklı bir sorumluluktur.

Çünkü belediye başkanlığı bir mülk değildir.

Bir şirket değildir.

Bir aile işletmesi hiç değildir.

Vatandaşın belirli bir süre için verdiği bir emanettir.

O koltuğa oturan kişinin de her sabah kendisine aynı soruyu sorması gerekir:

“Bugün kendim için mi çalışıyorum, yoksa bana güvenerek bu görevi veren insanlar için mi?”

Belediye başkanlığı ile iş insanlığı arasındaki gerçek farkın bu sorunun cevabında gizli olduğuna inanıyorum.